Tytuł projektu: Wykorzystanie karbonizatu z odpadowej biomasy lignocelulozowej, jako substytutu surowców nieodnawialnych, do wytwarzania innowacyjnych smarów biowęglowych
Opis działań: Strategia zrównoważonego rozwoju wymusiła poszukiwanie nowych i przełomowych technologii smarowania oraz zwiększyła zapotrzebowanie na produkty bardziej przyjazne dla środowiska naturalnego. Dostrzegana jest potrzeba racjonalnego gospodarowania dostępnymi zasobami, zwłaszcza nieodnawialnymi. Jednym z kluczowych obszarów gospodarki, w którym szczególnie ważne jest wykorzystanie surowców odnawialnych, jest branża automotive, w tym segment środków smarowych z bogatym ilościowo asortymentem smarów plastycznych. Nowością w projekcie jest całkowite lub częściowe zastąpienie węgla kopalnego w smarach grafitowych materiałem biowęglowym, wytwarzanym podczas pirolizy odpadowej biomasy lignocelulozowej, stanowiącej balast dla ekosystemów. Dobór biowęgla o odpowiedniej strukturze i innych składników smaru umożliwi otrzymanie produktu końcowego o pożądanych właściwościach eksploatacyjnych. Świadczą o tym wyniki badań, przeprowadzonych w symulowanych warunkach eksploatacyjnych w Centrum Biogospodarki i Ekoinnowacji Łukasiewicz – ITEE w Radomiu. Gwarantem dostępu do wiedzy o aktualnych potrzebach rynku oraz postępu w ścieżce, zmierzającej do komercjalizacji oryginalnych wyników badań, będzie realizacja projektu we współpracy z wiodącym dostawcą środków smarowych w Europie FUCHS OIL CORPORATION Sp. z o.o.
Główny wykonawca projektu: dr hab. inż. Jarosław Molenda
Grupy docelowe: Potencjalnymi odbiorcami końcowymi wyników projektu, tj. smaru biowęglowego, będą przede wszystkim producenci smarów grafitowych, a także przedsiębiorstwa serwisujące pojazdy samochodowe oraz maszyny rolnicze, budowlane, a więc np. stacje naprawcze i autoryzowane stacje obsługi. W sektorze automotive firmy serwisowe będą mogły wykorzystywać smar biowęglowy jako ekologiczny substytut smaru grafitowego, stosowanego m.in. do smarowania elementów układu napędowego, układu kierowniczego, układu zawieszenia, a w szczególności: pióra resorów, przegubów kulowych na drążkach wahaczy, części przekładni kierowniczych, siodeł w ciągnikach siodłowych. Natomiast w maszynach przemysłowych, budowlanych i rolniczych smar biowęglowy może być aplikowany do smarowania różnego typu zębatek i łańcuchów, które służą jako elementy napędowe. Dzięki przewodności elektrycznej smar biowęglowy można również wykorzystać do zabezpieczania różnego rodzaju styków i połączeń elektrycznych, a w szczególności klem akumulatorów i ślizgów do pantografów pojazdów szynowych.
Cel projektu: Celem projektu jest wytworzenie innowacyjnego smaru biowęglowego, zawierającego w swoim składzie dodatek uszlachetniający w postaci karbonizatu z odpadowej biomasy lignocelulozowej. Osiągnięcie celu będzie możliwe dzięki przeprowadzeniu odpowiednio zaprogramowanych prac B+R, polegających na opracowaniu receptur i zasad komponowania nowego produktu o podwyższonych walorach ekologicznych i charakterystykach użytkowych porównywalnych z komercyjnymi smarami grafitowymi.
Efekty projektu: Efektami końcowymi projektu będą partie demonstracyjne smarów biowęglowych, a efektami pośrednimi będą receptury smarów plastycznych, zawierających dodatki biowęglowe oraz partie testowe biowęgla z odpadowej biomasy lignocelulozowej.
Nr umowy: FENG.02.07-IP.05-0220/23
Wartość projektu: 655 872,00 PLN
Wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 655 872,00 PLN
Pobierz karty katalogowe:
Pobierz artykuł:
Molenda J., Makowska M. et al.: Investigation of the chemical structure and antiwear performance of biochar used as a grease additive, Wear,
576-577 (2025) 206143.
Molenda J., Dziosa K., Makowska M., Łożyńska M., Kozdrach R., Radulski P., Hodniczek T., Musioł F.: Influence of microstructure and of biochar content on the rheological properties of grease, Przemysł Chemiczny,
104/10 (2025) 986-991
Monika Łożyńka, Jarosław Molenda , Rafał Kozdrach , Paweł Radulski , Karolina Dziosa, Monika Makowska.: The application of biochar as an alternative to graphite in mineral greases – Tribological and rheological property studies, Industrial Crops & Products, 242 (2026) 122913
Wystąpienia konferencyjne
- Molenda J., Makowska M., Dziosa K., Łożyńska M., Kozdrach R., Radulski P., Hodniczek T, Musioł F.: Porównanie właściwości eksploatacyjnych biowęglowęgo i grafitowego smaru plastycznego. XVII Konferencja Naukowa pn.: „Teoretyczne i praktyczne aspekty stosowania środków smarowych i eksploatacyjnych w przemyśle”, Szczyrk, 2-4.04.2025.
- Molenda J.: Use of carbonizate from waste lignocellulosic biomass as a sustainable for non-renewable raw materials for the production of innovative bio-carbon greases. XV Polish-Mexican Summer Workshop on Tribology, Radom, 30.06.2025.
- Radulski P., Molenda J., Kozdrach R., Łożyńska M., Dziosa K., Makowska M.: Wpływ dodatku biowęgla z kukurydzy na zmiany charakterystyk tribologicznych mineralnych smarów plastycznych (poster). XLIII Ogólnopolska Konferencja pn. „Jesienna Szkoła Tribologiczna”; Dolsk, 9-12.09.2025.
- Molenda J., Makowska M., Dziosa K., Łożyńska M., Kozdrach R., Radulski P., Hodniczek T., Musioł F.: Wykorzystanie karbonizatu z odpadowej biomasy lignocelulozowej, jako substytutu surowców nieodnawialnych, do wytwarzania innowacyjnych smarów biowęglowych. XVIII Konferencja Naukowa pn.: „Teoretyczne i praktyczne aspekty stosowania środków smarowych i eksploatacyjnych w przemyśle”, Zawiercie, 15-17.04.2026.
- Molenda J.: Rozwiązania badawczo-rozwojowe Łukasiewicz – Instytutu Technologii Eksploatacji dedykowane do sektora transportowego. II Mazowiecki Kongres Transportowy, Radom, 15.06.2026.